Dlaczego wiersz „Lament świętokrzyski” został uznany za arcydzieło polskiej liryki średniowiecznej?

Lament średniowieczny pt: „Posłuchajcie bracia miła” to pierwsza polska pieśń „Sabat Mater” (ukazująca cierpienie Matki Bożej z powodu ukrzyżowania Jej Syna).

W wierszu występuje ciekawa kreacja podmiotu lirycznego, gdyż historię męki Chrystusa przekazuje Jego Matka, Maryja. Monolog zawierający skargę Matki Bożej skierowany jest do widzów oraz trzech innych adresatów, którymi są: Anioł Gabriel, Chrystus i wszystkie matki. Zwróciła się w czterech apostrofach, tzn. bezpośrednich zwrotach do nich:

„O Anjele Gabryjele”

„Posłuchajcie bracia miła”

„Wy miłe i żądne maciory”

„Synku miły i wybrany”.

Występuje tu dużo czasowników w trybie rozkazującym, np. „posłuchajcie”, „pożałuj”, „usłyszcie”. Sugerują one osamotnienie Matki, bezsilność wobec rozgrywającej się tragedii, pragnienie znalezienia współczucia wśród innych ludzi. W apostrofie do „braci miłej” zawarta jest prośba Matki Bożej o użalenie się nad jej ciężkim losem, gdy musi uczestniczyć w „krwawych godach”.

Wiersz ten ukazuje miłość najdroższej Matki, która jak wszyscy przeżywa śmierć swojego Syna. Bohaterowie są wykreowani na zwykłych ludzi, dlatego ich cierpienie jest bliskie każdemu człowiekowi. Pomimo iż są wybrani przez Boga doznają takich samych cierpień jak inni ludzie. Autor doskonale wczuł się w psychikę Matki (szeroki wachlarz uczuć, takich jak: żal, bezsilność, ból, miłość, gniew, bezradność, bezsilność, współczucie).

Odwołanie do biblijnego obrazu zwiastowania:

„O Anjele Gabryjele, gdzie jest ono twe wesele,

cóżeś mi go obiecował tako bardzo wiele.”

Maryja jest zawiedziona, gdyż spodziewała sie zupełnie czego innego. Nie przypuszczała, że będzie tak cierpieć.

Wyjątkowego w tym wierszu jest to, że wywołuje na czytelniku duże współczucie dla Maryi oraz Jezusa. Może głębiej odczuć to, czego Oni doświadczyli. Autor doskonale wczuł sie w postać Matki i Chrystusa. Ukazał, że cierpienie jest nieodłącznym elementem życia. Nieważne jest to, czy jest to zwykły człowiek, czy wybrany przez Boga. Życie doświadcza go tak samo.